معرفی کتب مرجع مهدویت ( Reference books of Mahdiism )
اربع رسالات في الغيبة :
اين کتاب ارزنده به وسيله محمدبن نعمان بغدادي مشهور به «شيخ مفيدرحمه الله» نگاشته شده است. وي از علماي برجسته و از چهرههاي درخشان فقهاي شيعه در نيمه نخست قرن پنجم هجري است. موضوع اين کتاب، غيبت امام زمانعليه السلام و ويژگيهاي قيام آن حضرت و پاسخ به شبهاتي درباره امامت ايشان است.
درباره انگيزه نگارش اين کتاب ميتوان گفت: مسأله امامت امام زمانعليه السلام و غيبت آن حضرت، از مهمترين مباحث شيعه است. در دوران شيخ مفيدرحمه الله - که عصر قدرت گرفتن شيعيان و پيروان اهل بيت رسولخداصلي الله عليه وآله بود - اين بحث از پر رونقترين مباحث جهان اسلام به شمار ميرفت.
شيخ مفيدرحمه الله با نگارش اين چهار رساله، گامي ارزشمند در معرفي هر چه بيشتر امام زمانعليه السلام و غيبت آن حضرت به جهان اسلام برداشت.
اين کتاب به سبک پرسش و پاسخ نگاشته شده است. وي در اين کتاب شبهات مخالفان را آورده و به بررسي و پاسخگويي آنها پرداخته است. او در اين کتاب با سبکي استدلالي و شيوهاي قابل قبول براي تمام مذاهب اسلامي، وارد بحث شده، نتيجهگيري ميکند.
شبهات ذکر شده در اين کتاب، از مهمترين شبهاتي است که درباره امام زمانعليه السلام و غيبت آن حضرت مطرح شده است. پاسخ به آنها در اين زمان نيز بسيار کارساز و جالب توجه است.
شيخ مفيدرحمه الله در اين چهار رساله، به سؤالات زير پاسخ ميدهد:
1. دليل بروجودامامزمانعليه السلام چيست؟
2. به چه دليل رواياتي که بر وجود آن حضرت دلالت ميکند، دروغ نيست؟
3. اگر امام زمانعليه السلام غايب است، پس بودن يا نبودن ايشان چه فرقي دارد؟
4. چرا امام زمانعليه السلام ظهور نميکند؟
5. علمامام زمانعليه السلام از چه راهياست؟
6. انگيزه غيبت چيست؟
7. چرا ديگر ائمهعليهم السلام غايب نشدند؟
شيخ مفيدرحمه الله در اين کتاب با بياني رسا و دقيق به اين شبهات پاسخ ميدهد.
نجم الثاقب في احوال الامام الغائب :
کتاب نجم الثاقب في احوال الامام الغائب نوشته ميرزا حسين نوري طبرسيرحمه الله (محدث نوري) است.
محدث نوري، در يکي از قراي نور، در سال 1254 ه .ق ديده به جهان گشود. در تهران از محضر شيخ عبدالرحيم بروجردي، مايه علمي گرفت و در سال 1278 ه .ق براي کسب دانش بيشتر، به عراق هجرت کرد و از خرمن پرفيض شيخ عبدالحسين تهراني و شيخ اعظم انصاري بهره جست، به هنگام مهاجرت ميرزا حسن شيرازي به سامرا، با وي مهاجرت کرد. چند سال در سامرا بود و آن گاه به نجف اشرف، بازگشت و در آنجا اقامت گزيد و در همان جا به سال 1320 ه .ق ديده از جهان فرو بست. وي آثار بسيار دارد. [1] ايشان درباره انگيزه خود از تأليف اين اثر مينويسد:
«در سال 1303 ه .ق در خدمت ميرزاي بزرگ بودم. ميرزا فرمود: خوب است، کتابي مستقل درباره حضرت مهديعليه السلام به زبان فارسي نگاشته شود و شما شايستگي انجام اين مهم را داريد.
عرض کردم: مقدمات امر فراهم نيست؛ ولي از آنجا که در سال گذشته، رسالهاي درباره کساني که در غيبت کبري، به زيارت حضرت مهديعليه السلام مشرف شدهاند (تحت عنوان جنةالمأوي نگاشتهام)، اگر مصلحت باشد و همان رساله را، با افزودن مطالبي بر آن ترجمه کنم.
پيشنهاد پذيرفته شد؛ لکن ميرزا فرمود: شمّهاي از حالات حضرت مهديعليه السلام هر چند به اختصار بر آن افزوده شود. حسب الامر مطاع ميرزا، به انجام اين اثر اقدام شد و در نهايت يأس، با استمداد از عسکريينعليهما السلام، بحمداللّه در اندک زماني اين خدمت به انجام رسيد، کتاب حاضر در دوازده باب، به شرح زير تنظيم شده است:
1. چگونگي ولادت، شمهاي از احوال شخصي حکيمه خاتون
2و3. اسامي، القاب و کنيهها، شمايل و توجهات الهي به حضرت
4. اختلاف مسلمانان نسبت به امر غيبت، پس از اتفاق بر درستي صدور اخباري که از پيامبرصلي الله عليه وآله بر آمدن حضرت مهدي رسيده است، کتابهايي که عالمان اهل سنّت، در باب حضرت مهدي موعود، تأليف کردهاند، مطالب مورد اختلاف، نسب، اسم پدر تشخيص و تعيين آن حضرت و ديدگاههاي علماي فرقههاي اسلامي در مورد هر يک از مباحث فوق و نقد و بررسي هر يک و ارائه ديدگاه مورد قبول خود.
5و6. حضرت مهدي موعود، فرزند امام حسن عسکريعليه السلام است.
7و8. کساني که در عصر غيبت کبري، به محضر حضرت شرفياب شدهاند، يا بر معجزات حضرت آگاهي يافتهاند و جمع بين رواياتي که ميفرمايد: «مدعي ديدار با حضرت را بايد درغگو خواند» و داستانهايي که بيانگر ديدار بزرگان و اوليا با حضرت هستند و... . (ملاقات)
9. براي هر حاجت، به امامي خاصّ بايد توسل جست و اثبات اين نکته که يکي از مناصب خاصه امام زمانعليه السلام، پناه دل سوختگان است.
10. در بيان گوشهاي از تکاليف و آداب مسلمانان، نسبت به آن جناب
11. روزهاي ويژه آن حضرت و تکليف پيروان حضرت در آن روزها
در پايان گفتني است که در مطالعه اين کتاب، بايد کمال دقّت و توجّه را نشان داد و در پذيرفتن همه مطالب آن، وسواس به خرج داد.
پی نوشتها:
[1] شيخ عباس قمي، فوائد الرضويه، ص 149.
الزام الناصب في اثبات الحجة الغائب :
اين کتاب کلامي، در شرح احوال حضرت مهديعليه السلام و اثبات وجود آن حضرت با دلايل عقلي و احاديث متواتر نگاشته شده است.
در اين کتاب علاوه بر فضايل ائمه دوازده گانه، به شرح غيبت صغري و کبراي امام زمانعليه السلام و نايبان خاصّ و عام آن حضرت و نشانههاي ظهور او و رويدادهاي پس از ظهور - مانند گستردن دادگري در سراسر کره زمين و رجعت پيامبران و امامان - پرداخته است.
نويسنده کتاب، شيخ علي بن زين العابدين يزدي حايري (م 1333 ق) است. در سال 1352 ق در ايران به روش سنگي به چاپ رسيده است و به عنوان يکي از آثار مهم استدلالي امامت - به ويژه درباره وجود مقدس صاحب الامر امام زمانعليه السلام - است.
اين کتاب در ده «غُصْن» فراهم آمده که موضوعات آنها از اين قرار است:
1 . خالي نبودن زمين از حجّت، شناخت امام، حالات و نشانههاي امام و...
2 . اخبار قرآن به قيام قائمعليه السلام، بشارتهاي آسماني به قيام مهديعليه السلام...
3 . روايات پيامبر و ائمهعليهم السلام از طريق شيعهوسني درباره حضرت مهديعليه السلام و...
4 . امکان غيبت و غيبت انبيا و اوليا و اوصيا
5 . روايات درباره مادر مهديعليه السلام، ولادت، ديدارکنندگان با مهديعليه السلام در کودکي، نواب خاصّ و...
6 . مدعيان ديدن حضرت مهديعليه السلام در غيبت کبري
7 . اخبار اهل سنّت به وجود حجّتعليه السلام
8 . علايم ظهور حضرت مهديعليه السلام از آيات و روايات و...
9 . در آنچه در زمان ظهور او اتفاق ميافتد
10 . در رجعت ائمهعليهم السلام با استفاده از آيات و احاديث... .
توضيح: اين کتاب اخيراً از سوي مؤسسه مطبوعاتي «حق بين» در دو جلد به زبان عربي منتشر شده که در بخش پاياني جلد دوم «کتاب البيان في اخبار صاحب الزّمان» اثر گنجي شافعي به ضميمه آورده شده است.
نوائب الدهور في علائم الظهور :
کتاب نوائب الدهور في علائم الظهور درباره نشانههاي ظهور است که به وسيله سيد محمدحسن ميرجهاني طباطبايي در چهار جلد به رشته تحرير در آمده است.
اين کتاب مجموعهاي است روايي - تاريخي در بيان نشانههاي آخِرُالزّمان، ظهور و قيام حضرت مهدي موعودعليه السلام و فتنهها و آشوبهايي که در آن مرحله به وقوع خواهند پيوست. نويسنده براي آشنايي مردم فارسي زبان، پس از نوشتن دو اثر به نامهاي لوامع النور في علائم الظهور، و گنجينه سرور در علائم ظهور اين اثر جامع را گردآوري کرده است. در اين مجموعه همه گونه مطالب و اخبار از کتابها - که به گونهاي به نشانههاي آخِرُالزّمان مربوط باشد - گردآوري شده و در ادامه هر حديث، خطبه و يا مطلبي، لغات و مطالب مشکل آن توضيح داده شده است.
در بخش اوّل، فهرستي از نشانههاي ظهور ذکر شده و در بخشهاي بعدي نشانههاي ظهورحضرتمهديعليه السلام ازقرآن (بهترتيب سورههاي قرآن) و مستند به روايات ائمه معصومينعليهم السلام علايم ظهور از نظر امامان معصومعليهم السلام و احاديث آنها، نشانههاي آخِرُالزّمان از اقوال اصحاب و تابعين، اخبار کاهنان و صاحبان علوم جفر و غريبه ونشانههاي ذکر شده درکتابهاي آسماني اديان پيشين آمده است.
برگی از سایت : http://www.ashoora.ir